48 thuật ngữ
A
- ABVAlcohol by VolumeĐộ cồn theo thể tích
- Phần trăm cồn trong bia. Tính từ OG và FG: ABV = (OG − FG) × 131,25. Dùng máy tính ABV.
- Acidulated maltMalt chua
- Malt có phủ axit lactic, dùng để hạ pH đường hóa: mỗi 1% trong công thức hạ khoảng 0,1 pH.
- AirlockỐng khóa khí
- Ống nhựa chứa nước gắn trên nắp thùng lên men, cho CO₂ thoát ra nhưng không cho không khí và vi khuẩn lọt vào.
- AleBia ale
- Dòng bia lên men ở 16–22 °C bằng men ale. Dễ làm tại nhà hơn lager và phù hợp cho người mới.
- Alpha acidAAAxit alpha
- Hợp chất trong hoa bia tạo vị đắng khi được đun sôi. Ghi bằng %, ví dụ Cascade khoảng 5,5%.
- AmylaseAlpha-, Beta-amylaseEnzyme cắt tinh bột
- Beta-amylase (55–65 °C) tạo maltose dễ lên men; alpha-amylase (65–72 °C) tạo nhiều dextrin. Xem Quá trình đường hóa.
- AttenuationĐộ lên men
- Phần trăm đường mà men đã ăn hết. Men ale thường đạt 70–80%. Số cao cho bia khô, số thấp cho bia đậm, ngọt hơn.
B
- Base maltMalt nền
- Loại malt chiếm phần lớn công thức (thường 70–100%), cung cấp phần lớn đường và enzyme. Ví dụ Pale Ale malt, Pilsner malt.
- BIABBrew in a BagNấu bằng túi lọc
- Phương pháp ngâm toàn bộ malt trong một túi lọc đặt trong nồi. Xem so sánh phương pháp.
- BoilSôi hoa
- Giai đoạn đun sôi dịch nha 60–90 phút và thả hoa bia, đồng thời diệt khuẩn và loại bỏ DMS. Xem bước Sôi hoa.
- Bottle conditioningỦ gas trong chai
- Thêm một ít đường khi đóng chai để men còn lại tạo CO₂ ngay trong chai kín. Thường mất 2–3 tuần ở 20–24 °C.
C
- ChillingWort chillingHạ lạnh
- Hạ nhiệt dịch nha từ gần 100 °C xuống khoảng 20 °C thật nhanh để cấy men. Xem bước Hạ lạnh.
- Cold crashHạ lạnh sâu trước khi đóng chai
- Hạ nhiệt thùng bia xuống 1–4 °C trong 1–3 ngày để men và cặn lắng nhanh, bia trong hơn.
D
- DiacetylMùi bơ
- Hợp chất gây mùi bơ hoặc bắp rang bơ. Thường do rút bia khỏi men quá sớm. Xem mùi vị lạ.
- DMSDimethyl sulfideMùi ngô luộc
- Mùi ngô luộc hoặc rau luộc, sinh ra từ malt nhạt màu. Sôi hoa mạnh, mở nắp và hạ lạnh nhanh giúp loại bỏ.
- Dry hopThả hoa bia khô
- Cho hoa bia vào thùng lên men (không đun) để tăng hương thơm mà không tăng vị đắng.
E
- EfficiencyBrewhouse efficiencyHiệu suất nấu
- Tỷ lệ đường thực tế thu được so với lượng tối đa malt có thể cho. BIAB thường đạt 65–75%.
F
- FermenterThùng lên men
- Thùng nhựa thực phẩm, bình thủy tinh hoặc inox chứa dịch nha trong lúc lên men, có nắp kín và ống khóa khí.
- FGFinal GravityTỷ trọng cuối
- Tỷ trọng của bia khi đã lên men xong. Bia ale thường có FG 1.008–1.016.
- FlameoutLúc tắt bếp
- Thời điểm kết thúc đun sôi. Hoa bia thả lúc này cho nhiều hương, rất ít vị đắng.
G
- GravitySpecific Gravity (SG)Tỷ trọng
- Độ đậm đặc của chất lỏng so với nước. Nước là 1.000; dịch nha nhiều đường có tỷ trọng cao hơn, ví dụ 1.050.
- Gravity pointĐiểm tỷ trọng
- Ba chữ số sau dấu chấm của tỷ trọng. 1.050 là 50 điểm; mỗi điểm bằng 0.001.
- GypsumCaSO₄·2H₂OThạch cao
- Muối thêm canxi và sulfate vào nước, làm vị đắng giòn hơn. 1 g cho 20 L: +11,6 ppm Ca, +27,9 ppm SO₄.
H
- HopHumulus lupulusHoa bia
- Hoa của cây hublông, tạo vị đắng, hương thơm và giúp bảo quản bia. Xem hoa bia.
- Hot breakKết tủa nóng
- Protein vón thành cặn khi dịch nha bắt đầu sôi. Đây cũng là lúc dễ trào bọt nhất.
- HydrometerTỷ trọng kế
- Dụng cụ thủy tinh thả nổi trong mẫu bia để đo tỷ trọng. Số đo phụ thuộc nhiệt độ, dùng công cụ hiệu chỉnh.
I
- IBUInternational Bitterness UnitsĐộ đắng
- Thang đo vị đắng. Lager nhẹ khoảng 10–20 IBU, Pale Ale 30–45, IPA 50–70 hoặc hơn.
K
- KrausenLớp bọt lên men
- Lớp bọt dày màu kem hoặc nâu nổi trên mặt bia khi men hoạt động mạnh, thường xuất hiện trong 12–48 giờ sau khi cấy men.
L
- LagerBia lager
- Dòng bia lên men lạnh (8–13 °C) bằng men lager, cho vị sạch, trong. Khó làm ở nhà hơn vì cần tủ lạnh điều nhiệt.
M
- MashMashingĐường hóa
- Ngâm malt nghiền trong nước 64–68 °C để enzyme biến tinh bột thành đường. Xem bước Đường hóa.
- Mash outNâng nhiệt kết thúc đường hóa
- Nâng hỗn hợp malt lên khoảng 76 °C trong 10 phút để dừng enzyme và giúp dịch nha chảy dễ hơn.
O
- OGOriginal GravityTỷ trọng ban đầu
- Tỷ trọng dịch nha trước khi cấy men. Cho biết lượng đường có sẵn, và từ đó ước tính độ cồn.
P
- PitchPitchingCấy men
- Cho men vào dịch nha đã hạ lạnh để bắt đầu lên men.
- ppmparts per millionPhần triệu
- Đơn vị nồng độ khoáng trong nước, bằng mg/L.
- Priming sugarĐường tạo gas
- Đường thêm vào lúc đóng chai để tạo CO₂. Dùng máy tính đường tạo gas để tránh nổ chai.
R
- RAResidual AlkalinityĐộ kiềm dư
- Độ kiềm của nước sau khi trừ tác dụng hạ pH của canxi và magie: RA = Độ kiềm − Ca/1,4 − Mg/1,7 (ppm). RA thấp hợp bia sáng, RA cao hợp bia sẫm. Xem pH đường hóa.
S
- SanitizeSát trùng
- Diệt vi sinh vật trên bề mặt đã sạch, thường bằng Star San. Khác với làm sạch (clean), là rửa bỏ chất bẩn nhìn thấy được.
- SMaSHSingle Malt and Single HopMột malt, một hoa bia
- Công thức chỉ dùng một loại malt và một loại hoa bia, rất tốt để học vị từng nguyên liệu.
- SO4/ClSulfate/Chloride ratioTỷ lệ sulfate trên chloride
- Dưới 0,8 bia ngả malt, 0,8–1,5 cân bằng, trên 2 đắng khô. Xem Tỷ lệ SO₄/Cl.
- SpargeRửa bã
- Dùng nước nóng khoảng 76 °C rửa bã malt để lấy thêm đường, chủ yếu trong phương pháp All-Grain.
- Specialty maltMalt đặc biệt
- Malt rang hoặc sấy kỹ (như Crystal, Chocolate) dùng lượng nhỏ để thêm màu, vị caramel, cà phê hoặc thân bia.
- SRMStandard Reference MethodThang màu bia
- Thang đo màu bia: 2–4 vàng nhạt, 6–10 vàng hổ phách, 15–25 nâu đỏ, trên 30 gần như đen.
- Stuck fermentationLên men bị dừng
- Men ngừng hoạt động khi tỷ trọng còn cao hơn FG dự kiến. Xem cách xử lý.
T
- TrubCặn lắng
- Lớp cặn protein, hoa bia và men lắng dưới đáy nồi hoặc thùng lên men. Nên để lại khi chuyển bia.
V
- Volumes CO₂Độ gas
- Số lít CO₂ hòa tan trong 1 lít bia. Ale Anh khoảng 2,0; Pale Ale 2,4; bia lúa mì 2,7 trở lên.
W
- WhirlpoolXoáy dịch nha
- Khuấy tròn dịch nha sau khi tắt bếp để cặn dồn vào giữa đáy nồi; cũng là lúc có thể thả hoa bia lấy hương.
- WortDịch nha
- Dung dịch đường thu được sau bước đường hóa, trước khi lên men. Sau khi men làm việc, wort trở thành bia.
Y
- YeastMen bia
- Vi sinh vật biến đường thành cồn và CO₂, đồng thời tạo nhiều hương vị. Xem men bia.
Chưa có thuật ngữ này. Thử từ khóa khác, ví dụ “men” hoặc “tỷ trọng”.